الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

25

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

داشت كه حارث بن عامر بن نوفل بن عبد مناف اسلام بياورد . رسول الله صلّى اللّه عليه و آله او را به اسلام دعوت كرد ، اما شقاوت بر وى غلبه كرد و مسلمان نشد . اين واقعه بر رسول الله صلّى اللّه عليه و آله بسيار گران آمد و براى همين خداوند نازل كرد : « وَ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْراضُهُمْ » « 1 » ( 1 ) در اين سوره آمده است : « وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ وَ كَذلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَ هؤُلاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنا أَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ وَ إِذا جاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآياتِنا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءاً بِجَهالَةٍ ثُمَّ تابَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ » « 2 » ؛ كسانى را كه مىترسند در پيشگاه پروردگارت گرد آيند به اين كتاب هشدار ده ، جز او فرياد رس و شفيعى نيست ، كه پرهيزگارى پيشه كنند . كسانى را كه صبح و شام پروردگارتان را مىخوانند و خشنودى او را مىخواهند از خود دور مكن ، نه حساب آنها بر عهدهء توست و نه حساب تو بر عدهء آنها . اگر آنها را طرد كنى از ستمكاران خواهى بود . بدين گونه آنها را به يكديگر آزموديم تا بگويند : « اينها هستند كه خدا از ميان ما به آنها نعمت داد . » آيا خدا شكر كنندگان را بهتر نمىشناسد . هر وقت ايمان‌آورندگان به آيات ما نزد تو آمدند به آنها بگو : درود بر شما ، پروردگارتان رحمت را بر خود فرض كرده ، هر كس به جهالت مرتكب كار زشتى شود و بعد توبه و نيكوكارى كند البته خداوند بخشندهء مهربان است . » ( 2 ) طبرسى از ثعلبى با اسناد از عبد الله بن مسعود نقل مىكند كه گفت : گروهى از قريش از كنار رسول الله صلّى اللّه عليه و آله مىگذشتند و در اين حال صهيب ، جنّاب ، بلال ، عمّار و عده‌اى ديگر از مسلمانان آنجا بودند ، قريشيان گفتند آيا ما بايد تابع آنها باشيم ؟ ! آيا اينها كسانى هستند كه خدا بر آنها منّت گذارده است ؟ ! آنها را از خود دور كن تا شايد كه از تو تبعيّت كنيم ! پس خداوند در مورد آنها نازل كرد كه : « وَ لا تَطْرُدِ . . . » « 3 » ( 3 ) در اين سوره آمده است : « وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ قالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌّ وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا

--> ( 1 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 198 . ( 2 ) . انعام ( 6 ) ، 51 - 54 . ( 3 ) . مجمع البيان ، ج 4 ، ص 472 و واحدى آن را در اسباب النزول ، ص 176 و سيوطى در لباب النقول ، ص 107 نقل كرده‌اند .